Xu hướng khoai mỡ tím và cơ hội cho doanh nghiệp F&B
Xu hướng khoai mỡ vẫn đang lan rộng, khi khoai mỡ tím, tên quốc tế là ube, có mặt trong thực đơn mùa xuân 2026 của nhiều chuỗi cà phê lớn ở Hàn Quốc, Mỹ và Anh. Báo chí ẩm thực còn gọi ube là ứng viên kế nhiệm matcha, dù đó mới là dự báo.
Bài viết tổng hợp các thị trường đang dẫn dắt, độ bền của xu hướng, điểm nghẽn nguồn cung và ba hướng làm sản phẩm khoai mỡ cho doanh nghiệp F&B.
Goodprice Việt Nam trực tiếp sản xuất và cung ứng bột khoai mỡ tím số lượng lớn cho nhà máy thực phẩm, thương hiệu OEM và nhà nhập khẩu. Chủ động nguồn nguyên liệu, MOQ linh hoạt, nhận gia công theo công thức và quy cách đóng gói riêng.
Khoai mỡ có còn là xu hướng không?
Có, khoai mỡ tím vẫn là xu hướng, nhưng mới ở giai đoạn được các chuỗi lớn đón nhận chứ chưa phổ thông. Đây là cách hãng dữ liệu thực đơn Datassential xếp ube trên thực đơn nhà hàng Mỹ.
Tỷ lệ người tiêu dùng Mỹ biết ube là gì đã lên 27%, từ 15% vào năm 2021. Khoảng 1,3% thực đơn nhà hàng Mỹ hiện có ube và hãng dự báo con số này đạt 2,4% vào năm 2029.
Ube là tên gọi ở Philippines của khoai mỡ tím, loài Dioscorea alata, vốn có mặt lâu đời trong mứt ube halaya, kem và bánh. Loại củ này khác khoai lang tím và khoai môn dù cùng sắc tím, điểm cần ghi đúng khi in nhãn sản phẩm. Ở dạng bột, khoai mỡ tím đi vào đồ uống, bánh và kem, các cách dùng được tổng hợp ở bài bột khoai mỡ dùng để làm gì.
Vì sao khoai mỡ tím trở thành xu hướng?
Bốn lực đẩy xuất hiện cùng lúc đã đưa khoai mỡ tím lên thực đơn của nhiều chuỗi:
- Màu tím dễ lên hình: Sắc tím đậm đến từ anthocyanin, nhóm sắc tố tự nhiên trong củ, nổi bật trên ảnh và video ngắn. Người trẻ chia sẻ ly nước tím trên TikTok, Instagram và kéo bạn bè tới quán.
- Vị dễ tiếp cận: Khoai mỡ tím ngọt nhẹ, bùi, thoảng hương vani và không đắng như matcha, nên hợp với sữa, dừa, cà phê. Hãng hương liệu T. Hasegawa tại Mỹ đã chọn ube là hương vị của năm 2024.
- Matcha đắt và khan: Giá matcha tăng mạnh vì thiếu hàng trên toàn cầu, khiến các chuỗi đồ uống phải tìm một vị chủ lực mới có màu riêng.
- Màu tự nhiên thay màu tổng hợp: Nhiều người tiêu dùng chú ý tới bảng thành phần, và màu tím lấy từ củ giúp sản phẩm không cần thêm phẩm màu tổng hợp. Đây cũng là lý do vị khoai mỡ tím lan nhanh ở nhóm đồ uống và bánh.
Xu hướng khoai mỡ đang diễn ra ở những thị trường nào?
Xu hướng sử dụng khoai mỡ tím rõ nhất ở Hàn Quốc, Mỹ và Anh, nơi các chuỗi cà phê và bánh lớn đã đưa ube vào sản phẩm theo mùa. Việt Nam đóng vai trò khác, vừa có nhu cầu tăng vừa là nơi trồng khoai mỡ tím. Bảng dưới tóm tắt tín hiệu ở từng thị trường.
| Thị trường | Ai đang làm | Tín hiệu đáng chú ý |
|---|---|---|
| Hàn Quốc | Starbucks, Twosome Place, Knotted, Paris Baguette, chuỗi tiện lợi CU | Sắc tím ube chiếm nhiều quầy pha chế từng do matcha dẫn đầu |
| Mỹ | Starbucks với Iced Ube Coconut Macchiato, ra mắt tháng 3/2026 | Khoảng một nửa lượng ube Philippines xuất khẩu đi Mỹ |
| Anh | Starbucks, Costa với đồ uống ube mùa xuân 2026 | Ly ube bán giá ngang matcha latte |
| Việt Nam | Quán trà sữa, quán cà phê | Lượt tìm đồ uống màu tím tăng 40% từ đầu năm 2025 theo Google Trends |
Ở Hàn Quốc, ube lan rất nhanh trong năm 2026, từ quán cà phê nhỏ ở Seoul tới các chuỗi cà phê, tiệm bánh và cửa hàng tiện lợi. Tại một quán ở quận Mapo, Seoul, latte tím là món bán chạy và chủ quán cho biết khách bị hút không chỉ bởi vị mà còn bởi vẻ ngoài ăn ảnh của ly nước.
Các chuỗi lớn bắt nhịp chỉ trong vài tuần. Starbucks Hàn Quốc ra bánh Basque cheesecake nhân ube, Twosome Place tung milkshake và latte ube trong bộ sưu tập mùa xuân, còn Knotted bán donut và đồ uống ube từ ngày 10/4. Một số chuỗi còn làm latte nhiều tầng kết hợp khoai mỡ với matcha.
Nhu cầu tăng nhanh hơn nguồn hàng. Một thương hiệu bánh ở Hàn Quốc bán được hơn 50.000 chiếc bánh mì kem ube trong bốn ngày, nhưng trước đợt ra mắt đã gặp khó khi tìm mua bột ube từ Philippines.
Trào lưu khoai mỡ tím bền đến đâu khi nguồn cung hạn chế?
Dữ liệu thực đơn cho thấy khoai mỡ tím còn tăng thêm vài năm ở Mỹ, nhưng nhịp ra sản phẩm mới phụ thuộc nhiều vào nguồn củ, vốn đang không theo kịp cầu. Hai nhóm tín hiệu dưới đây cho thấy cả hai chiều:
- Tín hiệu còn bền: Datassential dự báo ube tiếp tục mở rộng sang đồ uống cà phê, trà, đồ uống ít cồn và hàng đóng gói bán lẻ, không chỉ dừng ở quầy pha chế.
- Tín hiệu chững lại: Nhiều sản phẩm ube hiện là phiên bản giới hạn theo mùa, và một số nhà bán lẻ Hàn Quốc đã cho rằng trào lưu sắp qua đỉnh.
Phía cung, sản lượng ube của Philippines giảm từ hơn 14.000 tấn năm 2021 xuống khoảng 12.500 tấn năm 2025, trong khi củ cần ít nhất 9 tháng mới thu hoạch. Philippines vì thế đã phải nhập thêm khoai mỡ trồng ở Việt Nam.
Với người mua nguyên liệu, khoai mỡ tím Việt Nam là nguồn thứ hai có thật bên cạnh Philippines. Trước khi đặt hàng, bạn nên so sánh bột khoai mỡ Việt Nam và Philippines theo màu, vị và spec.
Vùng trồng khoai mỡ tập trung ở Đồng Tháp và Tây Ninh, trong đó khoai mỡ Bến Kè đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2022.
Doanh nghiệp F&B nên khai thác xu hướng khoai mỡ thế nào?
Có ba cách để đưa khoai mỡ tím vào danh mục sản phẩm: chọn dòng sản phẩm hợp vị, ra mắt theo mùa để đo phản hồi và dùng nguyên liệu từ củ thật. Ba cách này đi từ ít vốn đến nhiều cam kết.
Chọn dòng sản phẩm hợp với khoai mỡ tím
Khoai mỡ tím hợp nhất với các sản phẩm có nền sữa, kem hoặc bột ngọt, nơi màu tím và vị bùi giữ được rõ. Bốn nhóm đang được các chuỗi lớn thử nhiều nhất gồm:
- Đồ uống sữa và cà phê: Latte, trà sữa, đá xay là nơi dễ thử ube nhất, vì ứng dụng bột khoai mỡ trong pha chế chỉ cần thêm một thành phần vào công thức sẵn có.
- Kem và món lạnh: Nền sữa béo làm vị bùi rõ hơn, hợp với dòng kem theo mùa. Bột khoai mỡ làm kem dễ định lượng hơn củ hấp nghiền nên tiện cho xưởng sản xuất theo mẻ.
- Bánh và nhân bánh: Cheesecake, donut, bánh kem và bánh mì kem là các món mà chuỗi bánh Hàn Quốc đã tung ra trong mùa xuân.
- Topping: Trân châu và thạch tím làm từ bột khoai mỡ giúp quán thêm vị khoai mỡ vào nhiều món mà không phải đổi công thức nền.
Một nguyên liệu mở được nhiều dòng sản phẩm như vậy giúp doanh nghiệp thử nhiều sản phẩm vị khoai mỡ mà không phải nhập thêm nhiều mã nguyên liệu mới.
Ra mắt theo mùa trước, thường trực sau
Cách ít rủi ro nhất là đưa khoai mỡ vào một phiên bản giới hạn theo mùa, đo doanh số rồi mới quyết định có giữ trong danh mục thường trực hay không. Các chuỗi lớn ở Hàn Quốc, Mỹ và Anh đều đang làm đúng như vậy với bộ sưu tập mùa xuân.
Tín hiệu chững lại ở Hàn Quốc là lý do thứ hai. Cầu có thể giảm nhanh sau đợt sốt, nên cam kết dài hạn ngay từ đầu dễ để lại tồn kho bao bì và nguyên liệu khi khách đã chuyển sang vị khác.
Để giảm rủi ro vị lạ, bạn có thể phối khoai mỡ với vị khách đã quen như matcha, dừa hoặc cà phê, giống các ly latte nhiều tầng khoai mỡ và matcha ở Seoul. Trong đợt bán thử, hãy theo dõi doanh số mỗi tuần và tỷ lệ khách mua lại để quyết định có mở rộng hay không.
Chọn nguyên liệu từ củ khoai mỡ thật
Nguyên liệu nên là bột hoặc củ khoai mỡ tím thật nếu sản phẩm định vị màu và vị tự nhiên, vì hương liệu chỉ tạo mùi và dễ bị chê là không có khoai thật. Một số ý kiến ở Philippines đã cảnh báo việc thương hiệu dùng hương liệu nhân tạo thay cho khoai thật.
Dạng bột hợp với sản xuất vì bảo quản lâu, định lượng đều giữa các mẻ và vận chuyển xa được. Bột khoai lang tím và bột khoai mỡ tím có màu gần giống nhau, nên spec và nhãn cần ghi đúng loài. Với sản phẩm có độ chua cao hoặc nướng lâu, hãy thử mẫu trước vì anthocyanin đổi màu theo độ chua và nhạt dần khi gặp nhiệt.
Goodprice Việt Nam sản xuất bột khoai mỡ tím từ 100% củ, hấp chín trước khi sấy lạnh, với công suất khoảng 100 tấn mỗi tháng và đã xuất khẩu sang Hàn Quốc. Nguồn hàng trong nước giúp doanh nghiệp F&B chủ động hơn khi đưa bột khoai mỡ vào các đợt sản phẩm theo mùa.
Goodprice Việt Nam trực tiếp sản xuất và cung ứng bột khoai mỡ tím số lượng lớn cho nhà máy thực phẩm, thương hiệu OEM và nhà nhập khẩu. Chủ động nguồn nguyên liệu, MOQ linh hoạt, nhận gia công theo công thức và quy cách đóng gói riêng.
Doanh nghiệp còn hỏi gì về xu hướng sử dụng khoai mỡ?
Ube và khoai mỡ tím có phải là một không?
Có. Ube là tên gọi ở Philippines của khoai mỡ tím, loài Dioscorea alata. Loại củ này khác khoai lang tím và khoai môn dù cùng có màu tím.
Ube có thay thế được matcha không?
Chưa thể kết luận. Báo chí gọi ube là matcha tiếp theo, nhưng nhiều chuỗi đang phối hai vị trong cùng một ly thay vì bỏ hẳn matcha.
Khoai mỡ tím khác khoai lang tím thế nào?
Khác loài. Khoai mỡ tím thuộc họ củ nâu, cùng nhóm với củ mài, còn khoai lang tím thuộc họ bìm bìm. Hai loại có màu gần giống nhau nên dễ bị gọi lẫn.
Việt Nam có trồng khoai mỡ tím không?
Có. Khoai mỡ tím được trồng nhiều ở Đồng Tháp và Tây Ninh, nổi tiếng là khoai mỡ Bến Kè, và Philippines đã nhập khoai mỡ trồng ở Việt Nam để bù phần thiếu hụt.
Người tiêu dùng còn chuộng khoai mỡ tím bao lâu nữa?
Chưa rõ. Dữ liệu thực đơn Mỹ dự báo ube còn tăng tới năm 2029, nhưng ở Hàn Quốc đã có nhà bán lẻ cho rằng trào lưu sắp qua đỉnh.
Kết luận
Khoai mỡ tím vẫn còn chỗ cho sản phẩm mới, nhất là khi doanh nghiệp đi từ phiên bản theo mùa và chọn nguồn nguyên liệu từ củ thật.
Nếu bạn đang thử vị khoai mỡ, đội ngũ R&D Goodprice Việt Nam có thể gửi mẫu bột khoai mỡ tím để bạn kiểm tra màu và vị trước khi đặt hàng. Liên hệ hotline 1900 636 299, 0916 112 833 hoặc email [email protected] để nhận mẫu thử và báo giá sỉ.
Lưu ý: Số liệu thị trường trong bài được tổng hợp từ báo chí và hãng nghiên cứu tại thời điểm viết và có thể thay đổi. Doanh nghiệp nên thử mẫu và trao đổi với đội ngũ kỹ thuật trước khi đưa nguyên liệu vào sản xuất.
