Doanh nghiệp Việt Nam chuộng điều khoản incoterms nào nhất?

Trong ngoại thương, Incoterms giữ vai trò cốt lõi để phân định trách nhiệm, chi phí và thời điểm chuyển rủi ro giữa người bán và người mua. Dù Incoterms 2020 có 11 điều kiện, các doanh nghiệp Việt Nam thường có xu hướng lựa chọn: xuất FOB, nhập CIF hoặc CFR (CNF).

Xem nhanh video chia sẻ thực tế dưới đây để hiểu rõ lý do của xu hướng giao nhận này:

FOB - Điều kiện thường gặp khi xuất khẩu từ Việt Nam

FOB (Free On Board) là điều kiện dành riêng cho vận tải đường biển và thủy nội địa.

Khi xuất theo FOB, người bán hoàn tất thông quan xuất khẩu và đưa hàng an toàn lên tàu do người mua chỉ định. Ngay khi hàng đặt lên boong tàu, mọi rủi ro mất mát hoặc hư hỏng sẽ chuyển sang người mua.

• Trách nhiệm người bán: Đóng gói chuẩn hợp đồng, thông quan xuất khẩu, chịu phí và rủi ro cho đến khi hàng lên tàu tại cảng đi.
• Trách nhiệm người mua: Thuê tàu, trả cước quốc tế, chịu rủi ro hành trình, thông quan nhập khẩu và tự mua bảo hiểm nếu cần.

Vì sao doanh nghiệp Việt thường chọn FOB khi xuất khẩu?

• Tập trung sản xuất: Doanh nghiệp dồn lực vào chất lượng sản phẩm và kiểm dịch nội địa, không phải quản lý biến động giá cước tàu biển.
• Tận dụng logistics đối tác: Các nhà mua lớn thường có hợp đồng dài hạn với hãng tàu, giúp họ chủ động lịch trình và nhận giá cước ưu đãi.
• Ứng dụng thực tế: Phổ biến khi xuất khẩu nông sản, thủy sản và đồ gỗ.

Lưu ý từ ICC: Với hàng container giao cho người chuyên chở tại bãi (CY) trước khi xếp lên tàu, doanh nghiệp nên dùng điều kiện FCA (Free Carrier) để phân định rủi ro đúng với thực tế bàn giao.

CIF - Điều kiện quen thuộc khi nhập khẩu về Việt Nam

CIF (Cost, Insurance and Freight) cũng áp dụng riêng cho vận tải biển và thủy nội địa.

Theo CIF, người bán sẽ giao hàng lên tàu, trả cước vận tải đến cảng đích và mua bảo hiểm hàng hóa cho lô hàng.

• Trách nhiệm người bán: Thông quan xuất khẩu, đưa hàng lên tàu, trả cước biển và mua bảo hiểm hàng hóa. Theo Incoterms 2020, mức bảo hiểm mặc định là mức tối thiểu tương ứng điều kiện loại C (Institute Cargo Clauses - C), trừ khi hai bên có thỏa thuận khác.
• Trách nhiệm người mua: Thông quan nhập khẩu, đóng thuế và trả các phụ phí phát sinh tại cảng đến (Local Charges) căn cứ theo hợp đồng vận tải và thỏa thuận giữa hai bên.

Điểm dễ hiểu nhầm: Dù người bán trả cước và mua bảo hiểm, rủi ro hàng hóa đã chuyển sang người mua ngay khi hàng lên tàu tại cảng xuất khẩu. Người bán không chịu trách nhiệm đối với rủi ro trên hành trình biển.

Doanh nghiệp Việt Nam thường chọn CIF khi nhập khẩu máy móc hoặc nguyên liệu để đối tác quốc tế lo trọn gói khâu vận chuyển và bảo hiểm.

CFR (CNF) - Phương án linh hoạt khi tự chủ bảo hiểm

Thực tế giao dịch hay gọi là CNF, nhưng tên chuẩn theo Incoterms 2020 là CFR (Cost and Freight).

CFR có cấu trúc tương tự CIF: người bán thông quan xuất khẩu, đưa hàng lên tàu và trả cước đến cảng đích. Điểm khác biệt duy nhất là người bán không có nghĩa vụ mua bảo hiểm.

Doanh nghiệp nhập khẩu sử dụng CFR khi muốn tự mua bảo hiểm qua đối tác trong nước. Điều này giúp họ chủ động kiểm soát phạm vi quyền lợi và dễ xử lý bồi thường hơn khi có sự cố.

So sánh nhanh FOB, CIF và CFR (CNF)

Cả ba điều khoản đều có chung điểm chuyển rủi ro là trên boong tàu tại cảng xuất khẩu. Khác biệt nằm ở việc bên nào trả cước và mua bảo hiểm.

Lời khuyên khi đàm phán hợp đồng ngoại thương

Lựa chọn điều khoản phụ thuộc vào năng lực đàm phán và quản trị chuỗi cung ứng của từng doanh nghiệp:

• Ghi chuẩn địa danh: Luôn gắn tên cảng cụ thể kèm bộ quy tắc (ví dụ: FOB Cat Lai Port, Incoterms 2020) để minh bạch chi phí bến bãi.
• Dùng FCA/CPT cho hàng container: Chuyển sang FCA, CPT hoặc CIP đối với hàng đóng container sẽ phân định rủi ro chuẩn xác hơn thực tế giao nhận tại bãi.
• Làm rõ phụ phí cảng: Khi nhập CIF hay CFR, hãy xác nhận trước các khoản Local Charges đầu Việt Nam để tránh phát sinh chi phí ngoài dự kiến.

Nguồn tham khảo: Bộ quy tắc Incoterms 2020 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC).

Liên hệ & Báo giá

Quý khách có nhu cầu nhận tư vấn và báo giá, vui lòng gửi email về: [email protected]

Ngoài ra, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với Goodprice Việt Nam theo thông tin dưới đây:

GOODPRICE VIETNAM CO., LTD

• Hotline: 1900636299
• Điện thoại: 0906368199 hoặc 0916112833 
• Email: [email protected]
• Người liên hệ: Mr. Le Thai